Hôm nay khi lướt mạng xã hội, tôi tình cờ thấy cộng đồng Trung Quốc đang bàn tán về một kiểu lừa đảo mới nổi lên thời gian gần đây. Thủ đoạn này tinh vi đến mức nhiều người bán hàng bị mất tiền mà không hiểu vì sao. Tôi nghĩ đây là điều mọi người nên biết để cảnh giác – nhất là những ai đang kinh doanh online.
Cách làm của kẻ gian rất đơn giản nhưng lại cực kỳ hiệu quả: họ mua sản phẩm trên các sàn thương mại điện tử, sau đó không cố tình làm hỏng hàng, mà dùng AI để tạo ra hình ảnh hoặc video “hỏng hóc”. Chỉ cần chụp một tấm ảnh sản phẩm bình thường rồi đưa vào phần mềm AI, họ có thể yêu cầu nó tạo ra:
- Hộp méo mó, rách nát
- Sản phẩm trầy xước, vỡ vụn
- Video cảnh họ “vứt sản phẩm vào thùng rác”, nhưng thực ra là video AI dựng lại
Nhiều hình ảnh trông rất thật, đến mức người bán bận rộn không kịp soi kỹ, hoặc không có kinh nghiệm nhận biết ảnh AI, nên đành chấp nhận hoàn tiền. Có những video còn để lộ lỗi ngớ ngẩn như… hai tay phải xuất hiện cùng lúc, nhưng nếu không xem chậm thì rất dễ bị qua mặt.
Thủ đoạn này nhắm vào điểm yếu của các sàn thương mại: chỉ cần “bằng chứng hỏng” là đôi khi đã được hoàn tiền mà không phải gửi trả hàng. Và điều đáng tiếc là một số kẻ xấu đã lợi dụng điều này để “ăn cắp” bằng công nghệ.
Hậu quả thì ai cũng thấy:
- Người bán thiệt hại trực tiếp.
- Người mua trung thực sau này sẽ bị siết chặt quy trình hoàn tiền hơn.
- Hệ thống thương mại điện tử phải gánh thêm rủi ro kiểm duyệt.
Điều đáng nói nhất là: lỗi không nằm ở AI. AI chỉ là công cụ. Người sử dụng nó như thế nào mới quyết định nó mang lại lợi ích hay gây hại.
Tôi viết bài này như một lời nhắc nhở nhỏ: nếu bạn đang bán hàng online, hãy cẩn thận hơn với những hình ảnh chứng minh hỏng hóc có dấu hiệu “quá hoàn hảo”, ánh sáng không tự nhiên, hoặc chi tiết cơ thể sai lệch. Còn nếu bạn là người mua, đừng để công nghệ bị lạm dụng bởi những hành vi không đúng đắn. Cuối cùng, mọi thứ vẫn quay về một thứ đơn giản: ý thức và đạo đức của chính con người.
