Hôm nay đọc được tin Elon Musk phán: “Trong 20 năm nữa, đi làm sẽ là chuyện tùy chọn (optional). Việc làm lúc đó giống như chơi game hay trồng rau vì sở thích, tiền bạc sẽ trở nên vô nghĩa.”
Thoạt nghe thì thấy “ảo”, nhiều người bảo ông này lại “chém gió” để bán Robot Optimus hay bơm thổi cổ phiếu. Nhưng nay ngồi cafe ngẫm nghĩ kỹ lại, xâu chuỗi các dữ kiện, tôi thấy ông ấy nói có cơ sở, thậm chí đó là đích đến tất yếu của nhân loại.
Tại sao tôi lại đồng ý với Musk? Hãy thử nhìn vào bức tranh lớn:
1. Khi Robot làm tốt hơn người, ta cố chấp đi làm để làm gì? Hãy nhìn tốc độ AI và Robotics hiện nay. Khi số lượng robot đủ lớn và tinh vi để làm hết các việc nặng nhọc, nguy hiểm, thì con người dần trở nên “thừa thãi” trong lao động chân tay. Lúc đó, đi làm không còn là nghĩa vụ sinh tồn. Robot làm nhanh hơn, rẻ hơn, không than mệt, thì cớ gì con người phải khổ?
2. Kỷ nguyên “Thừa mứa vật chất” và vai trò Chính phủ Đây là điểm mấu chốt. Khi đội quân Robot hoạt động ngày đêm, chúng tạo ra lượng của cải vật chất khổng lồ với chi phí cực thấp.
- Chính phủ giàu lên: Nguồn thu từ thuế tự động hóa giúp ngân sách cực lớn.
- An sinh xã hội: Lúc này, tiền đúng là bớt quan trọng. Nhà nước đủ lực để bao cấp nhu yếu phẩm hoặc phát “Thu nhập cơ bản” cho người dân vì lý do nhân đạo.
- Con người có thể mua robot cá nhân để phục vụ mình với giá rẻ như mua cái tủ lạnh bây giờ.
3. Bài toán dân số và Sứ mệnh mới Một thực tế là khi vật chất lên ngôi, nhu cầu hưởng thụ tăng cao, người ta thường… lười đẻ. Dân số thế giới có thể giảm, và lượng Robot tăng lên sẽ bù đắp vào đó. Đồng thời, để tránh việc “nhàn cư vi bất thiện”, luật pháp quốc tế chắc chắn sẽ thay đổi. Con người sẽ chuyển sang những sứ mệnh cao cả hơn mà Musk hay nhắc tới: Nghệ thuật, Triết học, hay Chinh phục vũ trụ.
🛑 TUY NHIÊN… 20 năm có kịp không?
Đồng ý với “Đích đến”, nhưng tôi lấn cấn cái mốc thời gian của Musk. Anh em mình cần tỉnh táo chỗ này:
- Thứ nhất, bệnh “giờ dây thun” của Musk: Ông từng hứa Robotaxi chạy đầy đường năm 2019, đưa người lên Sao Hỏa 2024. Giờ 2025 rồi vẫn chưa xong. Nên khi Musk nói 20 năm, ta cứ tự động cộng thêm… 20 năm nữa cho chắc.
- Thứ hai, câu chuyện từ Thế giới về Việt Nam: Công nghệ phát triển kiểu “vết dầu loang”. Nó sẽ bắt đầu ở các nước giàu, thiếu nhân lực trước. Còn ở Việt Nam, chúng ta vẫn đang trong giai đoạn dân số vàng, vẫn là công xưởng. Hạ tầng và kinh tế cần độ trễ khá lâu để đuổi kịp.
Túm lại là: Viễn cảnh “nghỉ hưu toàn cầu”, đi làm chỉ vì vui là CÓ THẬT. Nhưng khả năng cao là đời con cháu chúng ta mới được hưởng trọn vẹn.
Còn trong 20 năm tới? Anh em mình chắc vẫn phải cày cuốc thôi, nhưng nhớ update kỹ năng sử dụng AI để làm người quản lý Robot, chứ đừng để Robot nó thay thế mình trước khi kịp “về hưu” nhé! 😄
Mọi người nghĩ sao? Liệu chúng ta có thực sự thoát kiếp đi làm thuê trong đời mình không?
Nguồn cảm hứng: Từ bài phát biểu của Elon Musk tại U.S.-Saudi Investment Forum.
